Dlaczego powstał ten blog o analizie statystycznej w medycynie?

To efekt wielu lat pracy z lekarzami, doktorantami i badaczami.

Pomysł na ten blog o analizie statystycznej i statystyce medycznej nie pojawił się nagle.

Pomysł bloga kiełkował we mnie długo

Pomysł na ten blog o analizie statystycznej i statystyce medycznej nie pojawił się nagle. To efekt wielu lat pracy z lekarzami, doktorantami i badaczami, którzy trafiali do mnie z bardzo podobnym problemem: mieli dobrze zaprojektowane badanie, wartościowe dane – często będące efektem długiej i wymagającej pracy – a mimo to analiza danych statystycznych nie prowadziła do satysfakcjonujących wniosków lub nie była akceptowana na etapie publikacji.

Można powiedzieć, że tematy poruszane na tym blogu wynikają bezpośrednio z realnych problemów, z którymi spotykam się w codziennej pracy.

Z czasem zaczęłam dostrzegać powtarzalny schemat. Statystyka do pracy naukowej była traktowana jako etap końcowy, coś, co „trzeba odbębnić”, często w pośpiechu. Tymczasem to właśnie analiza statystyczna w największym stopniu decyduje o tym, czy wynik badania zostanie uznany za wiarygodny i czy artykuł przejdzie proces recenzji.

Ten blog powstaje dokładnie w tym miejscu: pomiędzy dobrą medycyną a poprawnie przeprowadzoną analizą danych statystycznych. To przestrzeń, w której chcę pokazywać, jak wygląda statystyka medyczna w praktyce i jak wykorzystywać ją w pracy naukowej w sposób świadomy i efektywny – od samego początku projektu.

Na etapie planowania należy przemyśleć takie elementy jak wielkość próby, struktura bazy danych, sposób zbierania zmiennych czy potencjalne wymagania recenzentów i czasopisma. Tak właśnie pracuje się w renomowanych ośrodkach akademickich – i to podejście chcę tutaj przybliżać.

To nie jest kolejny podręcznik do statystyki

Ten blog nie będzie kolejnym podręcznikiem do statystyki. Nie znajdziesz tutaj definicji ani encyklopedycznego przeglądu metod analizy statystycznej. Od tego są specjalistyczne książki, łatwo dostępne dla zainteresowanych. Zresztą będą podawała źródła 😊

Nie będzie to również miejsce, które upraszcza analizę danych statystycznych do schematów typu „zawsze użyj testu X”. W statystyce medycznej takie podejście bardzo często prowadzi do błędów metodologicznych i problemów w publikacji.

Nie będzie to także zbiór teoretycznych rozważań oderwanych od praktyki. Statystyka do pracy naukowej ma sens tylko wtedy, gdy odpowiada na realne problemy badawcze – i właśnie na takich problemach oparty będzie ten blog.

Ten blog powstał na podstawie mojego doświadczenia

To będzie blog o analizie statystycznej w medycynie, praktyczny, konkretny i oparty na rzeczywistych przypadkach.

Chcę pokazywać:

• jak podejmować decyzje w analizie danych statystycznych w konkretnych projektach badawczych
• jak stosować statystykę medyczną zgodnie z aktualnymi standardami publikacyjnymi
• jak przygotować analizę statystyczną do pracy naukowej tak, aby była akceptowalna dla recenzenta

Nie interesuje mnie powielanie podstawowych definicji. Interesuje mnie moment, w którym pojawiają się realne wątpliwości:

• czy analiza statystyczna została wykonana poprawnie?
• czy statystyka do pracy naukowej jest wystarczająco dobrze opisana?
• czy analiza danych statystycznych prowadzi do wniosków, które mają znaczenie kliniczne?

Dobrze przeprowadzona analiza statystyczna pozwala pokazać, kiedy hipoteza badawcza znajduje potwierdzenie w danych i jakie ma to znaczenie dla bezpieczeństwa oraz skuteczności leczenia pacjentów. To nie są dywagacje na poziomie człowieka z psem na spacerze i policzoną średnią liczbą ich nóg. A to ma swoje realne konsekwencje.

Dlaczego wierzę, że to ma sens

Szczerze podziwiam każdego lekarza, który obok trudu pracy z pacjentem podejmuje trud pracy badawczej. Mając za męża lekarza, znam od kuchni wszystkie bolączki czy absurdy towarzyszące lekarzom w ich pracy naukowej. Ale także tej zawodowej, rozumiejąc Wasze ograniczenia i codzienne problemy.

Zakładając Statystykę dla Ciebie, traktowałam ją od początku jako swoje dziecko, miejsce, które będzie działało na moich zasadach. W tym celu wykorzystałam całe moje ponad 10-letnie doświadczenie pracy w międzynarodowej korporacji na stanowiskach menagerskich, gdzie praca z danymi i rozmowa o liczbach ludzkim językiem była codziennością. To tam mogłam zweryfikować i rozwinąć wiedzą ze studiów na SGH na kierunku Metody Ilościowe i Systemy Informacyjne (brzmi strasznie… wiem 😊), a także ją rozwinąć.

Wiedząc, jak cenny dla lekarzy jest czas i jak bardzo Wasze humanistyczne wykształcenie ma wpływ na rozumienie statystyki chcę Wam możliwie najwięcej pomagać w statystyce medycznej, jej praktycznym wykorzystywaniu i rozumieniu. A statystyka niestety często nie jest zero-jedynkowa.

W swojej pracy widziałam wiele bardzo dobrych projektów, w których analiza statystyczna była najsłabszym ogniwem. Nie dlatego, że badanie było źle zaprojektowane, ale dlatego, że statystyka medyczna została potraktowana jako dodatek albo „zło konieczne”.

Z drugiej strony widziałam, jak dobrze wykonana analiza danych statystycznych potrafi całkowicie zmienić jakość pracy naukowej i jej odbiór przez recenzentów.

Statystyka do pracy naukowej nie jest formalnością. To narzędzie, które bardzo często decyduje o tym, czy wynik badania jest wiarygodny i czy ma szansę zostać opublikowany.